نكته اشاره نكردم كه مردم از سكونت كردن در بناهاى ناتمام هيچ نگرانى و ناخرسندى به دل راه نمىدهند و در ميان انبوه مصالح نجّارى و بنّايى و نقّاشى مسكن مىگزينند و باك و پروا ندارند . زيرا هواى ايران چندان خشك و لطيف و سازگار است كه نه رطوبت را احساس مىكنند ، و نه بوى روغن و رنگ نقاشى و امثال آن ايشان را ناراحت مىكند . به كاخ گوهر فروش دارا باز گرديم . اين كاخ داراى دو بناى بزرگ اصلى ، چند اتاق در مدخل قصر ، و عمارت حرمسراست كه من نتوانستم آن را ببينم ، اما معمولا بايد بسيار باشكوه و مزيّن و زيبا باشد . نخستين اين دو عبارت از دو تالار به بلندى چهل و پنج تا پنجاه پا به طول بيست و چهار ، و پهناى شانزده پا مىباشد ، و تالار اول به اندازهء دو پله از تالار دومى بلندتر است ، و اين دو تالار وسيلهء يك طارمى چوبى زرنگار ، و چارچوبهايى كه با قطعات شيشه‌هاى رنگى درست شده ، از هم جدا گرديده است . سقف يكى از اين دو تالار با گنبد پوشيده شده ، و آسمانهء ديگرى با خاتم كاريهاى بسيار زيبايى كه از چوبهاى كمياب و خوشبو ، و سنگهاى ديرياب تركيب يافته ، و در آينهء خيال ظريف‌تر از آن نمىتوان تصوّر كرد ، آذين يافته است . در هر جانب تالارها و دو تالار تودرتوى ديگر است كه تالار آخرى شش شست بلندتر از ديگرى است . آسمانهء اين تالارها متفاوت ، برخى به صورت طاق چشمه‌اى ، بعضى گنبدى و عده‌اى مسطح مىباشد ، و در گوشه‌هاى تالارها ده اتاق و صندوقخانه با چارچوبهايى كه قابهاى شيشه دار رنگين را در برمىگيرد از هم جدا مانده‌اند . ديوارها زركارى و با نقشهاى لاجوردى مزين شده‌اند . برخى از گوشه‌هاى ديوارها با تصاويرى بس زيبا آرايش يافته ، و بر برخى از گيلوييها اشعارى پرمعنى ، و امثال و حكم نغز و دلاويز با خطوط زرين و لاجوردين كتيبه شده . در شش تالار بزرگ و بعضى اتاقها ، از سنگ سماق يا مرمر ، حوضهايى متناسب با كوچكى يا بزرگى اتاقها و به صورتهاى مختلف ساخته شده است . اثاثهء اين تالارها بهترين انواع آنهاست . مخده‌هايى كه براى نشستن بر آنها آماده ، و در طول ديوار نهاده شده ، همه زرتار است ، و جابه‌جا گويهاى سيمينى بر آنها تعبيه كرده‌اند تا نيفتند . تفدانهايى از نقره نيز در جاهاى مناسب نهاده شده است . در برخى اتاقها تختخوابهايى از چوب هندى وجود دارد كه در نهايت مهارت ساخته و زركوبى كرده‌اند . بر روى اين تختخوابها نهاليها ، لحافها و بالين‌هايى است كه همه از زيباترين